Henryk Gawkowski

Pseudonim
Rola, Zbir, Zwierzyński
Stopień wojskowy
Data i miejsce urodzenia, imiona rodziców
1919 r. w m. Konopki-Jabłoń
Data i miejsce śmierci
27 października 1947 r.
Przynależność organizacyjna w okresie powojennym
NOW, NZW
Miejsce pochówku
Przebieg służby

W okresie okupacji niemieckiej żołnierz NOW. Uczestniczył w bitwie z Niemcami w Czerwonym Borze, gdzie wyróżnił się odwagą, za co otrzymał Krzyż Walecznych. Po zajęciu południowej części ówczesnego powiatu łomżyńskiego, wstąpił do komunistycznego wojska, z którego zdezerterował po krótkim czasie. W 1945 r. w ramach NZW zorganizował oddział partyzancki, który dokonał wielu akcji zbrojnych na terenie dzisiejszego powiatu zambrowskiego. W lutym 1947 r. na rozkaz „Roli” dokonano egzekucji na dwóch rodzinach
w m. Łady-Borowe, m.in. za krytykę NZW i odgrażanie się organizacji. Tragedia ta być może była także spowodowana faktem wcześniejszego aresztowania i przetrzymywania w więzieniu teściów i rodziców Gawkowskiego oraz rodzin Kraszewskich i Korytkowskich. Przełomem dla „Roli” było lato 1947 r., w którym jego rodzice zostali zastrzeleni we własnym domu podczas wieczornej modlitwy przez grupę funkcjonariuszy UB. Odtąd „Rola” działał coraz częściej indywidualnie, poza wiedzą i zgodą organizacji, likwidując ludzi władzy komunistycznej lub osoby, które uważał za współpracujące z „resortem” i stanowiące zagrożenie. Dalsza samowolna działalność „Roli” stała się zagrożeniem dla kadrowych struktur podziemia, które zostało zmuszone do stanowczych działań. 27 października 1947 r. „Rola” wraz ze swoim bratem Czesławem ps. „Olek” oraz Aleksandrem Korytkowskim ps. „Hardy” zostali rozstrzelani przez patrol PAS dowodzony przez Zygmunta Wiśniewskiego ps. „Burza”.

Więcej informacji

R. Radzik, Naszym hasłem Bóg i Ojczyzna. Okręg Białostocki NZW w fotografiach i dokumentach (1945-1956), 2021

Autor wpisu
Dofinansowano ze środków Muzeum Historii Polski w Warszawie w ramach programu Patriotyzm Jutra.

Zaproponuj zmiany

  1. Administratorem danych osobowych jest Fundacja Kwartalnika „Wyklęci”, adres: os. Kalinowe 21, lok. 89, 31-815 Kraków), e-mail: fundacjawykleci@gmail.com, nr tel.: 535 583 309
    We wszelkich sprawach dotyczących przetwarzania danych osobowych przez Fundację Kwartalnika „Wyklęci” można kontaktować się z wyznaczonym w tym celu Inspektorem Ochrony Danych poprzez wysłanie wiadomości na adres: fundacjawykleci@gmail.com.
  2. Pani/Pana dane, podane w wysłanej do nas wiadomości za pośrednictwem poczty elektronicznej i/lub formularza kontaktowego, będą przetwarzane w celach związanych z udzieleniem odpowiedzi na zadane pytanie.
  3. Podstawą prawną przetwarzania Pani/Pana danych osobowych będzie udzielona przez Państwa zgoda (art. 6 ust. 1 lit. a RODO).
  4. Podanie danych jest dobrowolne, jednakże ich niepodanie będzie skutkowało brakiem możliwości uzyskania odpowiedzi na Państwa pytanie.
  5. Pani/Pana dane osobowe będą przechowywane przez okres umożliwiający całkowite zakończenie działań związanych z udzieleniem odpowiedzi na pytanie, a następnie w przypadku niektórych spraw, także przez okres przechowywania dokumentacji w archiwum.
  6. Posiada Pani/Pan prawo dostępu do treści swoich danych osobowych, prawo do ich sprostowania, usunięcia, jak również prawo do ograniczenia ich przetwarzania, prawo do przenoszenia danych, prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania Pani/Pana danych osobowych. Ponadto także prawo do cofnięcia zgody w dowolnym momencie (w przypadku jej udzielenia) bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania, którego dokonano na podstawie zgody przed jej wycofaniem. Wycofanie zgody odbywać się będzie poprzez wysłanie wycofania zgody na adres poczty elektronicznej: fundacjawykleci@gmail.com
  7. Jest Pan/Pani uprawniony(a) do wniesienia skargi do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z tytułu naruszenia przepisów dotyczących ochrony danych osobowych.
  8. Odbiorcami Państwa danych będą: podmioty serwisujące nasze systemy informatyczne, podmioty dostarczające i utrzymujące oprogramowanie wykorzystywane w celu przetwarzania Państwa danych.
  9. Pani/Pana dane nie będą przekazywane poza granice Unii Europejskiej lub do organizacji międzynarodowych.
  10. Nie będziemy w żadnym wypadku podejmować zautomatyzowanych decyzji, w tym czynności polegających na profilowaniu użytkowników.